Sta je op een festival vooraan bij de show op het hoofdpodium, dan zie je ze overal: scherpe lichtbundels die over het publiek zwaaien, lasers die als vlakken door de lucht snijden en spots die in de lucht lijken te hangen. Wat je vaak niet bewust opmerkt, is wat dat mogelijk maakt. Zonder een dunne laag rook of nevel in de lucht zou je van al dat licht vooral gekleurde vlekken op het podium en op de mensen om je heen zien.Licht heeft iets nodig om op te botsen
Een lichtbundel is in schone lucht nagenoeg onzichtbaar. Je ziet het licht pas op de plek waar het iets raakt: een muur, een artiest, de rug van degene voor je. Pas als er kleine deeltjes in de lucht zweven, kaatst een deel van het licht onderweg al alle kanten op. Daardoor zie je de bundel zelf, van de lamp tot aan het punt waar hij eindigt.
Hetzelfde zie je op een mistige ochtend, als zonlicht in stralen door de bomen valt. Lichtontwerpers maken bewust gebruik van dat effect. Ze bouwen hun show niet alleen op wat de lampen doen, maar ook op de ruimte tussen podium en publiek, die met rook of nevel een soort projectiescherm wordt.
Rook, nevel en bodemnevel: niet hetzelfde
Niet alle mist op een podium komt uit dezelfde machine. Grofweg zijn er drie soorten effecten.
De klassieke rookmachine verwarmt een speciale vloeistof, meestal op basis van water en glycol of glycerine. Die verdampt in een verwarmingselement en komt als dichte witte wolk naar buiten. Dat geeft een duidelijk zichtbaar effect, bijvoorbeeld als een artiest het podium op komt of tijdens een drop waarbij het podium even helemaal in de wolken verdwijnt.
Een hazer werkt subtieler. Die maakt een heel fijne, gelijkmatige nevel die lang in de ruimte blijft hangen en met het blote oog nauwelijks opvalt. Het publiek heeft zelden door dat er een hazer draait, maar de lichtbundels worden er wel scherp en strak door. Bij veel shows draait er daarom de hele avond een hazer op de achtergrond, terwijl de zwaardere rook alleen op bepaalde momenten wordt ingezet.
Bodemnevel, ook wel low fog genoemd, is de derde variant. Hierbij wordt de rook gekoeld, bijvoorbeeld met ijs, zodat hij zwaarder is dan de omringende lucht en als een laag tapijt over het podium kruipt.
Waar je als bezoeker op let
Een veelgehoorde vraag is of al die rook schadelijk is. De vloeistoffen die voor dit soort machines worden gemaakt, zijn bedoeld voor gebruik in ruimtes met mensen, en op een goed geventileerd terrein of in een zaal met goede luchtbehandeling blijft de concentratie beperkt. Mensen met gevoelige luchtwegen kunnen er wel last van hebben, zeker vlak bij de machine. Wie daar gevoelig voor is, kiest dus beter niet de plek direct naast het podium of naast de mengtafel.
Overdekte locaties hebben er vaak nog een aandachtspunt bij: rookmelders. Veel optische melders reageren op dichte rook, ongeacht of die van een brand of van een effectmachine komt. Daarom stemmen producties dit soort effecten vooraf af met de locatie, zodat er niet midden in een set een ontruiming begint.
Zelf de festivalsfeer thuis of in de oefenruimte
Wil je dat festivalgevoel ook buiten het seizoen terughalen, bijvoorbeeld op een huisfeest, tijdens een bandrepetitie of bij een eigen DJ-avond? Een paar ledspots of een simpele moving head brengen dan al veel, maar zonder iets in de lucht blijft het effect beperkt. Rookmachine of hazer? Voor een kleine ruimte is een compact model met afstandsbediening of timer vaak al ruim voldoende, en het verschil met alleen lampen is direct zichtbaar.
Een paar praktische punten maken het verschil. Gebruik alleen de vloeistof die bij je machine hoort, laat een rookmachine eerst op temperatuur komen voordat je hem gebruikt, en richt de uitblaasopening nooit direct op mensen. Begin met korte stoten: in een woonkamer is een beetje rook al snel genoeg. Denk ook aan je eigen rookmelder en zet een raam op een kier zodra het feest voorbij is.
Kijk bij de volgende show eens anders
Wie eenmaal weet hoe het werkt, ziet een lichtshow met andere ogen. Let bij je volgende festival maar eens op het moment dat de hazer even uitvalt of de wind de nevel wegblaast: de lampen draaien gewoon door, maar de show voelt ineens een stuk platter. Dat dunne laagje mist blijkt dan geen bijzaak, maar een vast onderdeel van wat een goede show zo indrukwekkend maakt.
Ga je net zo hard op festivals als wij?
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
PARKWAY DRIVE TWEEDE HEADLINER VAN GRASPOP METAL...Na de aankondiging van blink-182 afgelopen week is ook Parkway Drive...
NIEUWE NAMEN VOOR ROCK AM RING EN ROCK IM PARK O.A.... Rock am Ring en Rock im Park hebben 24 nieuwe acts aangekondigd voor de...